Unha empresa de transporte xestiona dous reloxos distintos que case nunca coinciden: o do vehículo, que marca o tacógrafo e vixía a Inspección de Transporte, e o do traballador, que marca a xornada laboral e vixía a Inspección de Traballo. A xestión de frotas e o control horario no transporte consisten en que eses dous reloxos, máis o cadro de servizo que planifica a operación, digan o mesmo. Cando cada un vive nun sistema separado, os cuadrantes fanse á man, as variables de nómina calcúlanse tarde e as dúas inspeccións atopan diferenzas. Esta guía explica que normas obrigan, que debe facer un sistema integrado de frota e persoal e como se implanta nun operador de viaxeiros ou de mercadorías.

As normas que rexen o tempo no transporte

Tempos de condución e descanso: o Regulamento 561/2006

O Regulamento (CE) 561/2006 fixa os límites do condutor: un máximo de nove horas de condución diaria, ampliable a dez dúas veces por semana; 56 horas semanais e 90 en dúas semanas consecutivas; unha pausa de polo menos 45 minutos tras catro horas e media de condución; un descanso diario de once horas, reducible a nove ata tres veces entre dous descansos semanais; e un descanso semanal de 45 horas, reducible con compensación. Aplícase ao transporte de mercadorías con vehículos de máis de 3,5 toneladas e ao de viaxeiros con máis de nove prazas, cunha exclusión relevante para o transporte urbano: os servizos regulares de viaxeiros cuxo percorrido non supere os 50 quilómetros quedan fóra do regulamento e réxense pola normativa laboral española e polo seu convenio.

O tacógrafo: Regulamento (UE) 165/2014

O tacógrafo rexistra condución, outros traballos, dispoñibilidade e descanso. Os datos da tarxeta do condutor deben descargarse como máximo cada 28 días e os da unidade do vehículo cada 90, e conservarse durante un ano á disposición da inspección. O tacógrafo intelixente de segunda xeración é obrigatorio nos vehículos novos desde agosto de 2023, cun calendario escalonado de substitución para o transporte internacional entre 2024 e 2025. Para a empresa, a consecuencia práctica é que existe unha fonte de datos oficial e estruturada do tempo do condutor que o sistema de xestión debe incorporar, non reescribir.

Tempo de traballo dos traballadores móbiles: o Real decreto 1561/1995

A Directiva 2002/15/CE, incorporada ao Real decreto 1561/1995 sobre xornadas especiais polos reais decretos 902/2007 e 1635/2011, regula o tempo de traballo de todo o persoal que se despraza na empresa de transporte por estrada: condutores, axudantes, cobradores e persoal auxiliar de viaxe. Introduce unha distinción que ningún sistema xenérico de fichaxe entende: o tempo de traballo efectivo, que computa para a xornada, e o tempo de presenza, no que o traballador está á disposición da empresa sen prestar traballo efectivo (esperas, expectativas, avarías, acompañamento do vehículo en ferri ou tren), que se retribúe segundo convenio e non pode superar as vinte horas semanais de media nun mes. O artigo 10 bis fixa para os traballadores móbiles unha xornada máxima de 48 horas semanais de media en catro meses, cun teito de 60 horas nunha semana, e obriga o empresario a levar e conservar un rexistro do tempo de traballo de cada traballador móbil, mesmo cando traballe para varias empresas.

Rexistro de xornada e convenio

O artigo 34.9 do Estatuto dos traballadores, introducido polo Real decreto lei 8/2019, obriga a rexistrar diariamente a xornada de todo o cadro de persoal e a conservar o rexistro catro anos. A guía do Ministerio de Traballo de 2019 remite á norma específica para os traballadores móbiles, de modo que o rexistro do artigo 10 bis cumpre esa función para eles, mentres que o persoal non móbil (talleres, cocheiras, estacións, oficinas, atención ao viaxeiro) segue o réxime xeral. A iso súmanse os convenios sectoriais de mercadorías e de viaxeiros e os convenios propios dos grandes operadores, que fixan pluses de nocturnidade, festivos, quenda partida, dietas e descansos con regras propias, e o real decreto de rexistro horario dixital que o Goberno tramita para o sector privado, aínda sen publicar no BOE na data de redacción (15 de setembro de 2026), e que esixirá rexistros inalterables e accesibles de forma remota para a Inspección de Traballo.

Que debe facer un sistema integrado de frota e persoal

O problema non é a falta de datos, senón que están repartidos: o tacógrafo ten a condución, o SAE (Sistema de Axuda á Explotación) ten o servizo realizado, o cadro de servizo ten o planificado e a nómina agarda as variables a fin de mes. Un sistema integrado debe cubrir:

Planificación da operación

Cadros de servizo por liña, quenda e día tipo, con relevos, descansos, reservas e reténs, e coas regras do convenio incorporadas ao motor de planificación.
Asignación condutor-vehículo-servizo con control de habilitacións: permiso de condución, certificado de aptitude profesional, ADR ou mercadorías perigosas, tarxeta de tacógrafo, formación.

Rexistro do tempo de traballo

Fichaxe do traballador móbil desde a aplicación no vehículo ou desde o terminal de cocheira, con funcionamento sen cobertura e sincronización posterior.
Clasificación automática de cada tramo en traballo efectivo, tempo de presenza, pausa ou descanso a partir do servizo planificado, do SAE e do tacógrafo, con revisión polo supervisor só das excepcións.
Descarga e arquivo das tarxetas de condutor e das unidades de vehículo dentro do prazo, con alerta antes de venceren os 28 e os 90 días.

Control de límites e alertas

Límites do Regulamento 561/2006 e do artigo 10 bis calculados de forma continua, con aviso ao condutor e ao planificador antes da infracción, non despois.
Caducidades de permisos, CAP, ITV, calibración do tacógrafo (cada dous anos) e mantemento preventivo por quilómetros ou horas.

Nómina e variables

Cálculo automático de horas efectivas, tempo de presenza, horas extraordinarias, nocturnidade, festivos, dietas e pluses de convenio, con exportación ao programa de nómina ou á xestoría sen volver teclear nada.

Rastrexabilidade e informes

Rexistro inalterable con selaxe de tempo e rastro de cada corrección, exportable para a Inspección de Traballo e para a Inspección de Transporte coa información que cada unha esixe.
Se o operador é público ou concesionario dunha administración, o sistema trata datos de empregados e sostén unha obriga legal: debe categorizarse no Esquema Nacional de Seguridade coma calquera outro sistema do organismo. Explicámolo na guía sobre control horario na Administración pública.

Por que un produto xenérico queda curto

Os programas de control horario para pemes cobren ben a fichaxe dunha oficina ou dun taller. No transporte fallan en tres puntos: non distinguen o tempo de presenza do traballo efectivo, non incorporan o tacógrafo nin o SAE, e non coñecen o convenio. O resultado é que o planificador segue a facer o cadro de servizo nunha folla de cálculo e o departamento de persoal recalcula as variables á man cada mes. Por iso os operadores medianos e grandes acaban nun desenvolvemento á medida que parte do seu convenio, das súas liñas e dos seus sistemas de explotación, no canto de adaptar a operación ao produto.

A experiencia de CEDESA en transporte e mobilidade

CEDESA leva anos a desenvolver software para operadores de transporte público e infraestruturas: sistemas que funcionan 24 horas ao día, con milleiros de usuarios simultáneos, integrados con torniquetes, validadoras e pantallas de información, e sometidos a convenios sectoriais complexos. Tres proxectos resumen ese traballo:

TITSA (Transportes Interurbanos de Tenerife): plataforma de xestión de recursos internos para toda a frota de autobuses e o persoal do operador insular.
Metro Bilbao: desenvolvemento e servizo web de posicionamento móbil en tempo real para a rede de metro.
Portos das Illas Baleares: plataforma de xestión de recursos humanos e organización interna da entidade portuaria.

Os nosos sistemas de control horario e recursos humanos inclúen fichaxe dixital con xeolocalización, xestión de quendas e cuadrantes, control de presenza e comunicación coa Tesouraría Xeral da Seguridade Social, e desenvólvense ao abeiro das certificacións ENS, ISO 27001 e ISO 9001 de CEDESA. O código é propiedade do cliente e o equipo que o desenvolve é o que o mantén, algo que nun sistema de explotación que non pode parar pesa máis ca en ningún outro.

Como implantalo nun operador

Inventario de regras. Convenio ou convenios aplicables, tipos de servizo, categorías de persoal móbil e non móbil, e que normas do tempo afectan cada colectivo (561/2006, artigo 10 bis, réxime xeral).
Mapa de sistemas. Tacógrafos e software de descarga, SAE, sistema de venda e validación, nómina, mantemento. Que datos achega cada un e por que vía.
Modelo de datos único. Servizo planificado, servizo realizado e tempo rexistrado sobre as mesmas entidades: condutor, vehículo, liña, quenda. É a decisión que evita duplicar información.
Motor de regras. Límites legais e regras de convenio parametrizadas e versionadas, para que un cambio de convenio sexa unha configuración e non un desenvolvemento.
Piloto por cocheira ou por liña. Contrastar durante un ciclo de nómina completo as variables calculadas polo sistema coas que persoal calculaba á man.
Despregamento e integración coa nómina. Peche mensual automático, informes para ambas as inspeccións e formación breve a planificadores, supervisores e condutores.

Preguntas frecuentes sobre xestión de frotas e control horario no transporte

O tacógrafo serve como rexistro de xornada?

Serve como fonte de datos do tempo do condutor, pero non substitúe por si só o rexistro do tempo de traballo que esixe o artigo 10 bis do Real decreto 1561/1995: hai que clasificar cada tramo en traballo efectivo ou tempo de presenza, incluír o traballo fóra do vehículo e conservar o rexistro. Un sistema de xestión debe integrar os datos do tacógrafo e completalos, non copialos á man.

Que diferenza hai entre tempo de traballo efectivo e tempo de presenza?

O tempo de traballo efectivo é o que computa para a xornada: condución, carga e descarga, mantemento, atención a viaxeiros e traballo administrativo. O tempo de presenza é aquel en que o traballador está á disposición da empresa sen prestar traballo efectivo, como esperas, avarías ou acompañamento do vehículo en ferri. O Real decreto 1561/1995 limítao a vinte horas semanais de media nun mes e remite ao convenio para a súa retribución.

O transporte urbano está suxeito ao Regulamento 561/2006?

Os servizos regulares de viaxeiros con percorrido de liña non superior a 50 quilómetros quedan excluídos do regulamento. Eses operadores seguen suxeitos ao Real decreto 1561/1995, ao Estatuto dos traballadores e ao seu convenio, que adoita fixar regras propias de descansos, relevos e xornada.

Cada canto hai que descargar os datos do tacógrafo?

A tarxeta do condutor como máximo cada 28 días e a unidade do vehículo como máximo cada 90 días, con conservación dos datos durante un ano á disposición da inspección. Un sistema de xestión debe avisar antes de que venza cada prazo e arquivar as descargas de forma rastrexable.

Serve un software de control horario para pemes nunha empresa de transporte?

Para o persoal de oficina, taller ou estación, si. Para o persoal móbil queda curto: non distingue o tempo de presenza, non integra o tacógrafo nin o SAE e non incorpora o convenio. En canto o cadro de persoal móbil supera unhas decenas de condutores, o custo de recalcular variables á man cada mes supera o dun sistema integrado.

Conclusión

A xestión de frotas e o control horario nas empresas de transporte só funcionan cando o cadro de servizo, o tacógrafo, o SAE e o rexistro de xornada comparten un mesmo modelo de datos e un mesmo motor de regras. É o que permite cumprir á vez co Regulamento 561/2006, co Real decreto 1561/1995 e co rexistro de xornada, calcular as variables de nómina sen repetir traballo e responderlles ás dúas inspeccións cos mesmos datos. Se o teu operador quere dar ese paso, en CEDESA fixémolo para TITSA, Metro Bilbao e Portos das Illas Baleares; cóntanos o teu caso na nosa páxina de contacto.