A factura electrónica entre empresas deixou de ser unha promesa o 31 de marzo de 2026, cando o BOE publicou o Real decreto 238/2026, do 25 de marzo, que desenvolve o sistema de facturación electrónica obrigatoria entre empresarios e profesionais previsto na Lei 18/2022, «Crea e Crece». O regulamento está en vigor desde o 20 de abril de 2026, pero a obriga aínda non é esixible: actívase aos 12 meses da entrada en vigor da orde ministerial de desenvolvemento para as empresas que facturan máis de 8 millóns de euros e aos 24 meses para o resto. O proxecto de orde fixa a súa entrada en vigor no 1 de outubro de 2026, o que levaría as datas ao 1 de outubro de 2027 e ao 1 de outubro de 2028. Esta guía explica, a 16 de setembro de 2026, como funciona o sistema, que ten que cambiar no ERP dunha empresa industrial ou agroalimentaria e por que non é o mesmo ca Verifactu.
De onde vén a obriga
O artigo 12 da Lei 18/2022 modificou o artigo 2 bis da Lei 34/2002 (LSSI) para obrigar todos os empresarios e profesionais a expedir, remitir e recibir facturas electrónicas nas súas relacións comerciais con outros empresarios e profesionais, e a informar sobre os estados desas facturas. A finalidade declarada é combater a morosidade: con facturas estruturadas e estados comunicados, a Administración pode medir os prazos reais de pagamento. A lei deixoulle o detalle a un regulamento, que tardou case catro anos en chegar: é o Real decreto 238/2026.
Como funciona o sistema español de factura electrónica B2B
O regulamento deseña un sistema mixto:
- Unha solución pública de facturación electrónica, xestionada pola Axencia Tributaria, gratuíta, que permite emitir, remitir e recibir facturas e comunicar estados. É a vía por defecto para quen non contrate ningunha outra.
- Plataformas privadas de intercambio de facturas electrónicas, que deben cumprir requisitos de interoperabilidade, seguridade e continuidade, e estar interconectadas entre si e coa solución pública: unha factura emitida desde calquera plataforma debe poder chegar a calquera destinatario, estea onde estea.
- Unha copia de cada factura emitida a través dunha plataforma privada debe remitirse á solución pública en formato Facturae, de modo que a Administración dispoña de todas as facturas e dos seus estados.
Os formatos admitidos son estruturados e sintacticamente definidos: Facturae (o XML español que xa se usa coas administracións), UBL, CII (Cross Industry Invoice) e EDIFACT, todos aliñados coa norma europea EN 16931. Un PDF, aínda que vaia asinado, non é unha factura electrónica para estes efectos.
Os estados da factura
A novidade que máis afecta os procesos internos é a obriga do destinatario de comunicar os estados de cada factura recibida: aceptación ou rexeitamento comercial, e pagamento efectivo completo coa súa data. O regulamento fixa un prazo máximo para comunicar cada estado desde que se produce, e eses estados viaxan á solución pública, que os usa para calcular os prazos medios de pagamento. Para as empresas que facturan menos de 8 millóns de euros, a obriga de comunicar estados aprázase máis cá de emitir e recibir, segundo o calendario do proxecto de orde.
Para un ERP isto significa que o circuíto de aprobación de facturas de provedor, hoxe interno, ten que emitir mensaxes cara a fóra: cando compras acepta unha factura, cando a rexeita e cando tesouraría a paga.
Calendario: que se sabe a 16 de setembro de 2026
| Fito | Data | Estado |
|---|---|---|
| Lei 18/2022 «Crea e Crece» | BOE 29-set-2022 | En vigor |
| Real decreto 238/2026 (regulamento) | BOE 31-mar-2026; en vigor 20-abr-2026 | En vigor |
| Orde ministerial de desenvolvemento (formatos, solución pública, plataformas) | Proxecto con entrada en vigor prevista o 1-out-2026 | Pendente de publicar no BOE |
| Obriga para empresas con facturación > 8 M€ | 12 meses desde a orde: 1-out-2027 se se confirma | Condicionado á orde |
| Obriga para o resto de empresarios e profesionais | 24 meses desde a orde: 1-out-2028 se se confirma | Condicionado á orde |
| Estados da factura para os que facturan < 8 M€ | Prazo adicional previsto no proxecto de orde | Condicionado á orde |
As dúas datas de 2027 e 2028 dependen de que a orde se publique coa entrada en vigor prevista; se se atrasa, desprázanse de forma automática. O que non depende de nada é que o regulamento xa está en vigor e que as plataformas e os ERP teñen que estar listos con antelación.
Que cambia no ERP dunha empresa industrial
- Emisión estruturada: o ERP debe xerar a factura nun dos formatos admitidos, con todos os campos obrigatorios do regulamento de facturación e da norma EN 16931, non só imprimila.
- Conexión a unha plataforma ou á solución pública: envío da factura, recepción do xustificante e, se se usa plataforma privada, remisión da copia Facturae á solución pública.
- Recepción estruturada: as facturas de provedor chegan como XML, non como PDF; o ERP debe lelas, validalas, rexistralas e encamiñalas á aprobación sen teclealas.
- Estados cara a fóra: aceptación, rexeitamento e pagamento deben saír do circuíto interno cara á plataforma no prazo fixado, con data.
- Identificación de contrapartes: cada cliente e provedor necesita o seu identificador no sistema de intercambio e a súa plataforma de destino.
- Conservación: a factura electrónica consérvase no seu formato orixinal coa súa rastrexabilidade; o PDF é unha representación, non o orixinal.
- Convivencia coa factura ás administracións: quen xa lles factura a entidades públicas por FACe con Facturae ten medio camiño andado; o formato é o mesmo e cambia a canle.
- Integración con Verifactu: son sistemas distintos, con finalidades distintas, pero comparten datos de orixe; o deseño debe evitar duplicar o rexistro da factura.
Factura electrónica B2B e Verifactu: dúas obrigas distintas
Confúndense a miúdo e convén separalas:
| Factura electrónica B2B (RD 238/2026) | Verifactu (RD 1007/2023) | |
|---|---|---|
| Que regula | O intercambio da factura entre empresas e os seus estados | O software que xera a factura e os seus rexistros |
| A quen obriga | Empresarios e profesionais en operacións con outros empresarios e profesionais | Todo o que use un sistema informático de facturación, salvo SII e territorios forais |
| Formato | Facturae, UBL, CII, EDIFACT | Calquera; engade código QR e lenda |
| Destino dos datos | Plataformas de intercambio e solución pública da Axencia Tributaria | Rexistros de facturación remitidos ou conservados para a Axencia Tributaria |
| Cando | 12 e 24 meses desde a orde ministerial (2027 e 2028 previstos) | 1-xan-2027 (IS) e 1-xul-2027 (resto) |
Un ERP ten que cumprir as dúas, e o razoable é abordalas no mesmo proxecto de adaptación. Os requisitos de Verifactu para un desenvolvemento propio detallámolos en Verifactu en 2027: que debe cumprir un software de xestión ou un ERP á medida.
Sancións
O incumprimento da obriga de facturación electrónica sanciónase conforme á Lei 18/2022 con multas de ata 10.000 euros por non ofrecerlle ao cliente a factura electrónica ou non permitir o acceso a ela, ademais das consecuencias en materia de facturación e de morosidade que fixa a propia lei. E hai un efecto anterior a calquera sanción: unha empresa grande obrigada desde 2027 deixará de admitir PDF dos seus provedores, e quen non poida emitir en formato estruturado terá un problema de cobramento antes que un problema legal.
Como o fai CEDESA
CEDESA integra a facturación electrónica nos sistemas de xestión á medida que desenvolve e mantén para empresas industriais e agroalimentarias, como os ERP con rastrexabilidade que describimos en software ERP para industria cárnica e matadoiros. Xeramos Facturae para as administracións desde hai anos, e a adaptación ao RD 238/2026 consiste en levar ese mesmo formato estruturado ao circuíto con outras empresas, conectar a plataforma de intercambio e facer que os estados saian do propio fluxo de aprobación. Coas certificacións ISO 27001, ISO 9001 e ISO 56001, o cambio faise con control de versións, probas e documentación, que é o que esixirá tamén a declaración responsable de Verifactu.
Preguntas frecuentes sobre a factura electrónica B2B obrigatoria
Desde cando é obrigatoria a factura electrónica entre empresas en España?
O Real decreto 238/2026 está en vigor desde o 20 de abril de 2026, pero a obriga é esixible aos 12 meses da entrada en vigor da orde ministerial de desenvolvemento para as empresas que facturan máis de 8 millóns de euros e aos 24 meses para o resto. O proxecto de orde prevé a súa entrada en vigor o 1 de outubro de 2026, o que levaría as datas ao 1 de outubro de 2027 e ao 1 de outubro de 2028; a 16 de setembro de 2026 a orde non está publicada no BOE.
Un PDF asinado é unha factura electrónica válida?
Non para os efectos do RD 238/2026. A factura electrónica debe ir nun formato estruturado admitido (Facturae, UBL, CII ou EDIFACT), conforme á norma europea EN 16931, para que se poida procesar automaticamente e se poidan comunicar os seus estados.
Que son os estados da factura e quen os comunica?
Son a aceptación ou o rexeitamento comercial e o pagamento efectivo completo coa súa data. Comunícaos o destinatario da factura a través da súa plataforma ou da solución pública, dentro do prazo que fixa o regulamento, e a Administración úsaos para medir os prazos de pagamento.
É o mesmo a factura electrónica B2B ca Verifactu?
Non. Verifactu (RD 1007/2023) regula o software que xera as facturas e os seus rexistros, con datas do 1 de xaneiro e do 1 de xullo de 2027; a factura electrónica B2B (RD 238/2026) regula o intercambio da factura entre empresas e os seus estados, con datas previstas en 2027 e 2028. Un ERP debe cumprir ambas.
Que ten que cambiar no meu ERP para a factura electrónica B2B?
Emitir en formato estruturado, conectarse a unha plataforma privada ou á solución pública da Axencia Tributaria, remitir a copia Facturae cando use plataforma privada, recibir e procesar facturas XML de provedores, comunicar os estados de aceptación, rexeitamento e pagamento dentro de prazo, identificar cada contraparte e conservar a factura no seu formato orixinal.
Conclusión
A factura electrónica entre empresas xa ten regulamento e só lle falta a orde ministerial para ter datas firmes: 2027 para as grandes e 2028 para o resto, se se confirma o 1 de outubro de 2026 como entrada en vigor. Para un ERP industrial supón emitir e recibir en formato estruturado, conectarse a unha plataforma e facer que os estados saian do circuíto de aprobación, todo iso xunto a Verifactu, que chega antes. Se queres saber que lle falta ao teu, cóntanos como facturas e como aprobas hoxe as facturas de provedor.